Η σημασία των ωκεανών και ακτών ως πηγή εμπνευσης στην τέχνη! 
Τα μυστικά των Ρίχτερ
Μαθαίνοντας τα μυστικά της θάλασσας
Ενυδρείο Κρήτης: Ένα καταφύγιο για τις τραυματισμένες θαλάσσιες χελώνεςΚαλώς ήρθατε στο |
 |
«Κατάδυση» στο Ενυδρείο Κρήτης 
Bookmark this on Delicious
Κατάδυση στη Μεσογειακή Θάλασσα, ο κόσμος των διάφανων και φωτεινών νερών, της σιωπής και των χρωμάτων, των ήρεμων και φιλικών θαλάσσιων κατοίκων του. Ένας κόσμος απρόσιτος για τους πολλούς, γνώριμος σε ελάχιστους που μπορούν να καταδυθούν.. Η σύγχρονη τεχνολογία, η γνώση και το μεράκι όμως κάνει θαύματα Ένα πολύβουο πλήθος περιμένει ανυπόμονα στο χώρο υποδοχής του Ενυδρείου Κρήτης. Είναι, ως φαίνεται η δικιά του κατάδυση στο Μεσογειακό βυθό με όλη την άνεση, το χρόνο για παρατήρηση και τη συμμετοχή σε μια συναρπαστική εμπειρία.
Οι εικόνες του Μεσογειακού βυθού που αντικρίζουν οι επισκέπτες του ενυδρείου δεν διαφέρουν και πολύ από μια πραγματική κατάδυση και μάλιστα χωρίς τον περιορισμό του βάθους. Εξάλλου, τα σύγχρονα ενυδρεία κατασκευάζονται με αυτή τη λογική: να μπορεί ο κάθε επισκέπτης να παρατηρεί και να βιώνει το θαλάσσιο κόσμο σαν να καταδύεται πραγματικά σε πολλά οικοσυστήματα.Βουτιά στα βαθιά, λοιπόν από την αρχή. Το φως είναι λιγοστό και οι θερμοκρασίες χαμηλές. Είδη βαθύβια με βενθικό τρόπο ζωής, που περνούν δηλαδή τη ζωή τους επάνω ή μέσα στο ίζημα του βυθού όπως οι καραβίδες, οι αστακοκαραβίδες τα σελάχια αλλά και είδη που ζουν σε σχισμές υφάλων όπως το μουγκρί, οι ροφοί και οι σκορπίνες είναι οι πρώτες συναντήσεις.
Επόμενος σταθμός ο βυθός και τα βράχια της περιοχής του Βάι στην ανατολική Κρήτη. Εδώ φιλοξενούνται οι «μεγάλοι θηρευτές», καρχαρίες του είδους Carcharinus plumbeus (Σταχτοκαρχαρίες), τα μαγιάτικα, τα λαβράκια και οι συναγρίδες. Από την πρώτη στιγμή της συνύπαρξής τους τα είδη αυτά άρχισαν να συχνάζουν στα διαφορετικά σημεία του χώρου του μεγάλου αυτού ενυδρείου ανάλογα με τον τρόπο ζωής τους στο φυσικό περιβάλλον. Οι καρχαρίες του συγκεκριμένου είδους συχνάζουν στο βυθό κατά τη διάρκεια της ημέρας και μόλις τα φώτα του ενυδρείου κλείσουν ανεβαίνουν στην επιφάνεια, οι συναγρίδες κοπαδιάζουν και περιφέρονται στα βράχια και τα μαγιάτικα κινούνται αέναα σ’ όλο το χώρο του ενυδρείου.
Παραδίπλα, ένα τυπικό μεσογειακό τοπίο ξετυλίγεται μπροστά μας. Ένα δαιδαλώδες σύμπλεγμα υφάλων πάνω σε αμμώδη βυθό. Βρισκόμαστε ρηχότερα και παράκτια οι σαργοί, οι σηκιοί, τα μυτάκια, οι σάρπες, το φαγκρί, το λιθρίνι, η γόπα, οι μουρμούρες, συναντώνται εδώ και η εμπειρία παρατήρησής τους δεν διαφέρει και πολύ από μια πραγματική κατάδυση σ’ έναν μεσογειακό ύφαλο. Και εδώ τα είδη καταλαμβάνουν τις θέσεις τους στο χώρο όπως και στη θάλασσα. Τα πετρόψαρα περιφέρονται στους βράχους, οι μουρμούρες στην άμμο και οι σηκιοί αιωρούνται μέσα στις σχισμές των βράχων. Είδη της Μεσογείου που κοπαδιάζουν ανάλογα με τη φάση της ζωής τους και το μέγεθός τους όπως οι τσιπούρες, οι σπάροι, τα φαγκριά και τα λιθρίνια φιλοξενούνται σε ένα άλλο μεγάλο ενυδρείο όπου αναπαρίσταται ο βυθός της περιοχής των Ματάλων. Η «κατάδυση» συνεχίζεται και εμφανίζονται οι νωχελικοί βλάχοι τα μεγαλόσωμα αυτά είδη, λάτρεις των ναυαγίων και των βαθιών υφάλων ζουν στο σκοτάδι και στα βαθιά κρύα νερά. Το ενυδρείο τους προσφέρει αυτές ακριβώς τις συνθήκες.
Άλλα μεγαλόσωμα είδη στο ενυδρείο είναι οι ροφοί και οι σφυρίδες. Οι τελευταίες μία θηλυκή και μία αρσενική συμβιώνουν με μεγάλες σμέρνες. Όχι όμως και μεταξύ τους, όπως έκπληκτοι διαπίστωσαν οι ενυδρειολόγοι όταν πρόσθεσαν σ’αυτό το ενυδρείο μία ακόμα θηλυκή σφυρίδα. Οι δύο θηλυκές άρχισαν να συμπεριφέρονται επιθετικά μεταξύ τους προφανώς ανταγωνιζόμενες για το αρσενικό!Στο ενυδρείο Κρήτης την παράσταση, μπορούμε να ισχυριστούμε μετά από 3 μήνες λειτουργίας, κλέβουν οι κάτοικοι των μικρών ενυδρείων όπως οι ιππόκαμποι, οι ανεμώνες, τα χταπόδια, οι κόκκινοι αστακοί, οι πίνες, οι γλώσσες, τα σελάχια, οι σκορπίνες, οι σκάροι, οι μένουλες. Είναι η παρατήρηση ειδών που είτε γιατί είναι μικρόσωμα είτε γιατί συνηθίζουν να κρύβονται είναι δύσκολο να παρατηρηθούν στο φυσικό τους περιβάλλον. Στο τέλος της μεσογειακής διαδρομής το στρογγυλό ενυδρείο με τις μέδουσες Aurelia. Ένα γοητευτικό θέαμα των ζωοπλαγκτονικών αυτών οργανισμών που κινούνται διαρκώς με τις χαρακτηριστικές παλμικές τους κινήσεις.
Ίσως πολύς κόσμος αναρωτιέται πως γίνεται το καθημερινό τάισμα όλων αυτών των ζώων: η τροφή τους είναι κομμάτια ψαριών και ασπόνδυλων που καταψύχονται για να απολυμανθούν από παράσιτα. Τα γεύματα των μεδουσών είναι οι αρτέμιες, ένα μικρό ζώο-πλαγκτονικό είδος που καλλιεργείται στα εργαστήρια του ενυδρείου μόνο γι’ αυτές. Από ειδικά διαμορφωμένες ράμπες που περιβάλλουν τα ενυδρεία στο επάνω τμήμα τους η τροφή αποτίθεται στο εσωτερικό τους.Το νερό των ενυδρείων προέρχεται από το θαλάσσιο περιβάλλον της περιοχής και οι συνθήκες είναι ιδανικές για την ανάπτυξη φίκων : σταθερή κατάλληλη θερμοκρασία θαλασσινού νερού που αντλείται από γεώτρηση βάθους 200μ.,φως, και θρεπτικά στοιχεία. Έτσι, πολλές φορές ανεπιθύμητα φύκη εγκαθίστανται στα βράχια των ενυδρείων. Τον καθαρισμό τους αναλαμβάνουν οι αχινοί, οι διάσημοι αυτοί εξολοθρευτές της θαλάσσιας βλάστησης, που μεταφέρονται και τοποθετούνται στα βράχια των ενυδρείων. Σε μερικές ημέρες δεν μένει τίποτα και είναι όλοι ευχαριστημένοι. Όταν οι αχινοί τελειώσουν τις εργασίες «καθαρισμού» αφαιρούνται και μετακομίζουν στα ενυδρεία –καραντίνες ή γίνονται τροφή για άλλα είδη όπως για τους σαργούς που με τα κοφτερά τους δόντια μπορούν και τους σπάζουν. Πολλές φορές μπορούν οι επισκέπτες να δουν στα μικρά ή στα μεγάλα ενυδρεία που φιλοξενούν σαργούς όπως και άλλα είδη της οικογένειας των Sparidae τα απομεινάρια από τις γαστρονομικές αυτές συνήθειες, μαζί με δίθυρα μαλάκια, κυρίως μύδια που έχουν την ίδια τύχη.Στο ενυδρείο Κρήτης, σε αρκετές δεξαμενές, αιωρούνται υποβρύχιες κάμερες που μπορούν οι επισκέπτες με ένα σύστημα τηλεχειρισμού να εστιάσουν σε σημεία των ενυδρείων και να δουν σε οθόνες από πολύ κοντά λεπτομέρειες των ειδών και του περιβάλλοντος. Διάσπαρτα στο χώρο του ενυδρείου βρίσκονται infopoints και posters με επιπλέον πληροφορίες για τη ζωή των ειδών και τους Μεσογειακούς βιότοπους.
Η περιήγηση στους μεσογειακούς βυθούς τελειώνει και στο ενυδρείο Κρήτης προσομοιώνεται το πέρασμα στην Ερυθρά θάλασσα Εδώ και 140 περίπου χρόνια από το άνοιγμα της διώρυγας του Σουεζ, οι δύο θάλασσες επικοινωνούν και βοηθούσης της ανόδου της θερμοκρασίας των θαλασσών στον πλανήτη, περίπου 200 τροπικά είδη πέρασαν στη Μεσόγειο και κάποια απ’ αυτά εγκαταστάθηκαν κανονικά. Δύο ενυδρεία φιλοξενούν τροπικά είδη χαρακτηριστικά των κοραλλιογενών υφάλων ενώ σε ένα άλλο ζει ένας Λεσσεψιανός μετανάστης, το Rachycentron canadum, ένα είδος που μετανάστευσε από την Ερυθρά θάλασσα διασχίζοντας τη διώρυγα του Σουεζ που διάνοιξε ο Γάλλος μηχανικός F. Lesseps to 1867. Ένας κόσμος ποικίλος και πολύχρωμος. Η αίσθηση της κατάδυσης σ΄αυτά είναι το σχετικά ζεστό νερό, το άπλετο φως και η μυρωδιά του ιωδίου που αναδύεται από τα κοράλλια. Όπως συμβαίνει και στο φυσικό περιβάλλον έτσι και εδώ η ποικιλότητα των ειδών είναι απρόσμενη.
Στα ενυδρεία αυτά οι επισκέπτες δεν σταματούν να φωτογραφίζουν. Μωβ, πορτοκαλλιά, ροζ, κίτρινα τροπικά ψάρια περιφέρονται ανάμεσα στις ανεμώνες και στα κοράλλια ενώ ο διάσημος πλέον Νέμο, το ψάρι -κλόουν, αντικρίζει καθημερινά τους μικρούς φανατικούς του φίλους ξεπροβάλλοντας μέσα από τα πλοκάμια της τροπικής ανεμώνης με την οποία συμβιώνει αρμονικά. Είναι και η τελευταία συναρπαστική εικόνα που αντικρίζει ο επισκέπτης. Εξοδος. Η κατάδυση στους μεσογειακούς βυθούς τελειώνει μετά από 1- 1.30 ώρα περίπου διαδρομής και παρατηρήσης για τον προσεκτικό και απαιτητικό επισκέπτη. Το ημίφως του ενυδρείου διαδέχεται το φως της Κρήτης, σχεδόν πάντα εκτυφλωτικό ακόμα και το χειμώνα. Η θέα προς τη θάλασσα από τους χώρους αναψυχής του ενυδρείου είναι μαγευτική ...Τώρα, ίσως, αποκτήσαμε καλύτερη γνώση για τον κόσμο που φιλοξενεί μέσα της.
Bookmark Cretaquarium site
 |
